Mussel,
zijn vroegere inwoners,
hun leven & hun huizen
versie juni 2026
klik op de
afbeeldingen voor
een vergroting
Musselweg 56
Sjoerd
Slagter
van
Musselweg
58
bouwt
tussen
1921
en
1924
een
nieuw
huis
en
winkel
in
zijn
tuin:
Musselweg
56
is
“geboren”.
Hij
verkoopt
het
oude
pand
en
start
een
zaak
in
kleding
en
kruidenierswaren
op
zijn
nieuw
adres.
Of
de
verdienste
niet
toereikend
zijn?
Geen
idee,
Sjoerd
wordt brievengaarder en zijn zaak wordt het nieuwe hulp-postkantoor van Mussel.
Op
17
februari
1925
leent
Sjoerd
ƒ3000
van
scheepsbouwer
Anthony
van
Vliet
uit
Slikkerveer
met
zijn
nieuwe
zaak
als
onderpand
(bron
RHC
GrA
120-121-56)
.
De
scheepsbouwer
zal
familie
van
Sjoerds
vrouw
zijn
geweest.
Op
22
april
1931
verkoopt
Slagter
het
huis
voor
ƒ4500
aan
manufacturier
Hendrik
Mulder
uit
Vledderveen
(bron:
RHC
GrA
2207-6840-59)
.
In
de
Kadastrale
Legger
vinden
we
ook
twee
andere
beroepen
voor
Mulder:
landbouwer
en
kantoorhouder.
Het
postkantoor van Mussel blijft dus in hetzelfde pand en Mulder wordt de postbode van Mussel.
En dan breekt de oorlog uit…….
Sinds
1933
was
het
voor
ambtenaren
verboden
lid
te
worden
van
de
Nationaal-Socialistische
Beweging.
In
1940,
direct
na
de
opheffing
van
dat
ambtenarenverbod,
werd
postbode
Mulder
lid
van
de
NSB.
Hij
is
dat
gebleven
tot
aan
het
einde
van
de
oorlog.
Hij
was
er
van
overtuigd
dat
door
de
NSB
er
een
betere
toekomst
mogelijk
zou
zijn.
In
de
beginjaren
van
de
oorlog
was
het
vooral
een
politieke
beweging.
Hoe
anders
wordt
het
als
op
12
november
1943
de
Nederlandse
Landwacht
wordt
opgericht.
Het
beschermen
van
de
leden
van
de
NSB
en
het
opsporen
van
Joden
en
onderduikers
behoort
tot
de
kerntaken
van
de
Landwacht.
Daarnaast
had
de
Landwacht
een
controlerende
taak
in
de
landelijke
voedselvoorziening.
Alles
in
samenwerking
met
het
politie-apparaat.
Als
Anton
Mussert,
de
leider
van
de
NSB,
de
leden
verplicht
om
toe
te
treden
tot
de
Landwacht
geeft
ook
Hendrik
daaraan
gehoor.
Net
als
de
andere
leden
van
de
Landwacht
(in
de
volksmond
spottend
het
Jan
Hagel
genoemd)
wordt
hij
uitgerust
met
een
jachtgeweer.
Vanaf
dat
moment
doet
hij
mee
aan
patrouiles
en
huiszoekingen.
We
komen
hem
tegen
bij
verschillende
huiszoekingen
en
arrestaties
in
de
omgeving,
maar
ook
in
Mussel
zelf
(o.a.
bij
Bakker
Drok,
Jan
Kamies
en
Otto
Wijbrands).
Zo
is
hij
ook
aanwezig
bij
een
huiszoeking
bij
familie
Gezienus
de
Boer
in
Musselkanaal,
die
in
het
bezit
zou
zijn
van
een
radiotoestel.
De
landwachters
wisten
niet
dat
verzetsstrijder
Dirk
de
Ruiter
er
verborgen
zat.
Als
landwachter
Hekman
De
Ruiter
ontdekt
springt
deze
te
voorschijn
en
lost
hij
dodelijke
schoten
op
de
landwachter.
De
Ruiter
verdwijnt
door
het
raam
waarachter
Mulder
op
wacht
staat.
Volgens
de
verklaring
van
Mulder
schiet
De
Ruiter
op
Mulder.
Hendrik
Mulder
weet
de
verzetsman
met
een
schot
hagel
te
raken.
De
Ruiter
weet
nog
te
ontkomen
maar
sterft
enkele
uren
later
aan
zijn
verwondingen
in
de
kapschuur
van
Harm
Hummel
aan
de
Ondersteveenweg
6
.
Na
de
bevrijding
wordt
Mulder
op
12
april
opgepakt
en
ingesloten
in
de
bioscoop
te
Musselkanaal.
Een
slepende
rechtsgang
volgt
en
getuigen
worden
in
de
gelegenheid
gesteld
om
zaken
schriftelijk,
positief
of
negatief
te
melden.
Zo
maar
een
greep
uit
deze
getuigenissen:
Het
is
18
april
1948,
dus
3
jaar
later,
als
buurman
Vedder
van
Musselweg
58
meldt:
“Wij
wonen
te
Mussel
16
jaar
en
daarvan
13
jaar
gezellig
naast
Mulder.
Altijd
goede
omgang
gehad
in
de
vijf
bezettingsjaren.
Nooit
geen
last
gehad
van
Mulder”.
Bekend
is
dat
collaborateurs
vaak
respectloos
werden
behandeld
tijdens
hun
internering.
Ook
Vedder
getuigt
daarvan
als
hij
meldt
dat
Mulder
in
het
begin
“vreselijk
en
zeer
droefig”
is
mishandeld.
Hij
hoopt
Mulder
spoedig
terug
te
zien
als
goede
buurman.
Jan
Jager
van
Musselweg
70a
verklaart
dat
“Mulder
wist
dat
de
zoon
van
Jager
onderduiker
was
maar
heeft
nooit
geen
last
gehad
van
Mulder”.
Mulder
wordt
uiteindelijk
veroordeeld
tot
11
jaar
gevangenis,
gerekend
vanaf
z’n
arrestatie.
Daarnaast
verliest
hij
meerdere
rechten,
waaronder
het
kiesrecht
en
nooit
meer
bekleden
van
een
ambt
(bron:
CABR
76300,
dossier
505A/48)
.
Bij
Koninklijk
Besluit
van
30
oktober
1951
no.
65
krijgt
Mulder
een
jaar
strafkorting.
Hij
komt
dus
vrij
op
12
april
1955.
We
zoeken nog op of zijn ontslag daadwerkelijk op die datum is geweest.
Niet
alleen
pa
Mulder
was
lid
van
de
NSB,
ook
zoon
Jan
was
dat,
hoewel
hij
dat
zelf
ontkende.
In
het
begin
van
de
oorlog
had
hij
met
pa
vaak
onenigheid
over
de
NSB.
In
1943
wilde
hij
zelfs
onderduiken
om
zo
te
ontsnappen
aan
de
Arbeidsdienst
in
Duitsland.
Zo
ver
is
het
niet
gekomen
want
van
juli
1943
tot
december
van
dat
jaar
werkte
hij
in
Duitsland.
Om
te
ontsnappen
aan
de
Arbeidsdienst
is
hij
lid
geworden
van
de
Landwacht.
In
die
hoedanigheid
doet
hij
in
november
1944
mee
aan
huiszoekingen
in
het
dorp.
Naast
vier
leden
van
de
SD
deden
ook
Jan
Kiel
(Musselweg
42)
en
twee
andere
Landwachten
mee.
Lenze
Middel
(
Musselweg
41
),
Gerhard
Wimpke
Bernardus
Bontjer
(adres
zoeken
we
nog
op)
en
de
beide
gebroeders
Jan
Hendrik
Deiman
(Musselweg
100
)
zijn
de
pineut.
Ze
zijn
allen
gearresteerd.
Na
de
oorlog
wordt
Jan
opgepakt
en
ingesloten
in
de
Bioscoop
“De
IJzeren
Klap”.
De
onderzoekscommissie
hoort
verschillende
personen
waaronder
Jan
Jager
van
Musselweg
70
a;
zijn
dochter
was
verloofd
met
Jan
Mulder.
Jager
durfde
Jan
Mulder
niet
de
deur
te
wijzen
omdat
de
laatste
wist
dat
een
zoon
van
Jager
was
ondergedoken
en
zelfs
het
onderduikadres
kende.
Op
3
mei
1947
volgt
de
uitspraak
van
het
tribunaal:
Jan
wordt
veroordeeld
tot
anderhalfjaar
verblijf
in
een
tehuis
voor
Bijzondere
Jeugdzorg.
Bij
het
vijftigjarig
regeringsjubileum
van
koningin
Wilhelmina
krijgt
hij
gratie
en
wordt
zijn
straf
verminderd
waardoor
hij
op
8
september
1948
vrij
kan
komen
(bron
CABR
111028)
.
Terug
naar
Pa
Mulder:
Mulder
verhuurt
de
winkel
en
het
huis
aan
ene
familie
H.Rozema,
textielhandelaar.
Van
dit
gezin
kennen
we
tot
dusver
alleen
nog
maar
de
naam.
Of
dat
gedurende
de
detentietijd
is
geweest
van
Mulder?
We
eten
het
(nog)
niet.
Bij
de
verkoop
van
het
huis
op
2
november
1959
woont
de
familie
Mulder
nog
“gewoon”
op
Musselweg
56.
Op
die
datum
verkoopt
Mulder
zijn
zaak
voor
ƒ14000
aan
Cornelus
Franciscus
Buurman
van
Zandtangerweg
1b
(bron: RHC GrA OZ4-1143-77-WST)
.
Wordt vervolgd……….
Musselweg 55
Musselweg 58
Musselweg 40 t/m 70
Krantenartikel
over
de
rechtszaak
tegen
o.a.
postbode
Hendrik
Mulder
uit
Mussel
(Nieuwsblad v/h/ Noorden, 13-04-1948)
de
familie
Slagter
in
1936.
V.l.n.r.
vader
Sjoerd,
Rina,
Anco,
Henk,
moe
Jannetje,
Jacob,
Arie
(collectie
Carina
v.d.Kaap-Slagter, Haulerwijk)