Mussel, zijn vroegere inwoners, hun leven & hun huizen             
aangevuld: juli 2017
klik op de afbeeldingen voor een vergroting
Zandtangerweg 4
Het    verhaal    van    Zandtangerweg    4    begint    niet    in    Mussel    maar    in    Onstwedde.    Op    28 december   1824   verkopen   Meeme   Wubbes   Folker(t)s   en Alke   Hilverts   Huiting   hun   huis,   “Erve Rijckes   I”,      voor   ƒ200.   Een   stuk   bouwland   van   50   roe   gaat   weg   voor   ƒ220.   Koper   is   Geert Hilverts   Hoiting      (bron    “Westerwolders    en    hun    woningbezit”,    deel    4) .   Erve   Rijckes   I   was   gelegen   achter Dorpsstraat   46.      Op   5   juni   1826,   bij   de   verkoop   van   een   resterend   stuk   grond   in   Onstwedde (voor   ƒ70),   woont   Meeme   al   in   Mussel.   Waar?   Weten   we   (nog)   niet,   want   hij   heeft   dan   nog niets   in   Mussel   gekocht.   Het   is   te   verwachten   dat   hij   een   onderkomen   had   op   de   grond   van zijn   broer   Elze   in   Mussel.      Op   17   mei   1827   koopt   Meeme   dat   stuk   grond   voor   ƒ368,-.      Het   is dan   nog   “meestal   woest   en   nog   dagelijks   ontgonnende”   (bron:   RHC   GrA   121-25-83) .   Bij   de   start   van het   kadaster   in   1829   woont   het   gezin   van   Meeme   op   het   adres   dat   we   nu   kennen   als Zandtangerweg   4.   Het   was   één   van   de   vijf   eerste   huizen   van   Mussel.   Stel   je   er   niet   teveel van   voor;   misschien   was   het   niet   meer   dan   een   plaggenhut.   Wat   heeft   de   man   bezield?   Hij had   een   boerderij      met   landbouwgrond   onder   de   “Clockeslag   van   Onstwedde”.   Waarom verruilt   hij   die,   voor   waarschijnlijk   een   hut,   midden   in   de   wildernis   op   een   kaal   stuk   heide   in Mussel, waar dan nog geen aardappel wilde groeien? Het   “grondgebied”   van   Meeme   loopt   vanaf   de   grens   met   Musselweg   29,   evenwijdig   aan   de Zandtangerweg,   tot   voorbij   de   Mussel   A.      Nu,   bijna   twee   eeuwen   later,   wonen   er   in   Mussel nog steeds tientallen nakomelingen van  Meeme met de achternaam Folkers! Binnen   drie   jaar   na   aankoop   van   zijn   stuk   grond,   komt   Meeme   te   overlijden.   De   26-jarige     Wubbe,   oudste   zoon,   neemt   het   beheer   van   de   boerderij   op   zich,   maar   is   niet   de   eigenaar; de   zeven   nog   levende   kinderen   krijgen   allen   een   evenredig   aandeel   in   de   boerderij.   Op   2 juni   1840   neemt   Wubbe   het   aandeel   van   zijn   zus   Harmanna   over   voor   ƒ250,-   (bron   RHC   GrA   122-84- 118) .   Daarmee   is   Wubbe   dus   voor   2/7   deel   aandeelhouder   in   de   boerderij   en   alles   wat   er   bij hoort. Op   30   april   1845,   trouwt   Wubbe.   Acht   jaar   later   komt   ook   Wubbe   te   overlijden.   Van   zijn   vier kinderen is alleen Meeme dan nog in leven. Na   het   overlijden   van   Wubbe   in   december   1853,   zit   zijn   vrouw   Albertien   op   27   augustus 1854   bij   de   notaris   voor   een   inventarisatie   van   de   bezittingen.   Haar   zwager,   Roelf   Meemes Folkers,   is   daarbij   aanwezig   als   toeziend   voogd   over   haar   nog   enig   levend   kind,   de   twee- jarige   Meeme.   Ook   een   andere   zwager,   Harm   Meemes   Folkers,   is   aanwezig.   Hij   heeft   de bezittingen   getaxeerd.   Om   een   inkijk   te   geven   in   de   roerende   bezittingen   van   een   gezin   uit die   periode   zijn   de   aantekeningen   van   Harm   getranscribeerd   weergegeven   in   de   kantlijn.   Bij de   eigendomsbewijzen   lezen   we   dat   Wubbe,   naast   het   2/7   deel,   ook   nog   2/41   aandelen heeft verkregen door vererving en aankoop (bron RHC GrA 119-6-122) . Albertien,   de   weduwe   van   Wubbe,   trouwt   op   17   maart   1855   met   buurman   Hendrik   van   der Heide   en   trekt   bij   hem   in   op   Musselweg   49 .      Elze,   de   jongste   broer   van   Wubbe,   neemt   het beheer   van   de   boerderij   op   zich   maar   is   nog   steeds   geen   eigenaar.   Vier   jaar   later,   op   23 april   1859 ,   koopt   Elze   iedereen   uit   en   krijgt   hij   de   boerderij   voor   het   volle   deel   in   eigendom (bron RHC GrA T2207-6131-50) . Na   het   overlijden   van   Elze’s   eerste   vrouw,   en   ook   na   het   overlijden   van   zijn   tweede   vrouw, heeft   er   geen   boedelscheiding   plaatsgevonden.   Jaren   later,   op   16   februari   1906    vindt   die alsnog   plaats.   Het   is   voor   de   notaris   een   hele   rekensom,   want   de   kinderen   uit   het   eerste huwelijk   hebben   recht   op   een   groter   deel   dan   de   kinderen   uit   het   tweede   huwelijk.   Ook   het aandeel   van   Geert,   overleden   in   1891,   moet   nog   apart   worden   verdeeld   over   zijn   volle   zus en   broers,   maar   ook   nog   weer   voor   een   kleiner   deel   aan   zijn   halfbroers   en   -zus.   Omwille   van de   leesbaarheid   vergeten   we   de   details   en   beperken   we   ons   tot   het   boerenbedrijf.   Naast   de onroerende   goederen   (waarde   ƒ2150,-)   zijn   er   twee   koeien,   zes   varkens   en   elf   kippen.   Harm Folkers   jr,   *1879   boedelt   zijn   familie   uit   en   wordt   de   nieuwe   eigenaar   van   het   geheel   (bron   RHC GrA 120-48-1290). Op   6   maart   1908   verkoopt   hij   een   gedeelte   van   zijn   grondstuk   op   de   hoek   van   Musselweg en   Zandtangerweg.   Koper   is   zijn   buurman,   kastelein   Jan   Scheper,   voor   ƒ1000,-      (bron   RHC   GrA 120-54-2206).   Musselweg   39       is   daarmee   een   feit.      In   de   koopakte   is   dan   nog   sprake   van   het woonhuis   van   Harm   jr.   aan   de   Zandtangerweg.   Harm   heeft   snel   daarna   besloten   om   te verkassen   en   een   nieuw   onderkomen   te   bouwen   op   de   kop   van   het   perceel,   op   Musselweg 33 .      De   boerderij   aan   de   Zandtangerweg   gaat   tegen   de   vlakte.   Op   16   november   1911   is   er voor   het   eerst   op   de   gevonden   kadaster-tekeningen   zichtbaar      dat   de   boerderij   aan   de Zandtangerweg is verdwenen. Het land is omgeploegd en gevoegd bij het landbouw-areaal. Toch   blijft   het   geen   landbouwgrond.   O p   19   oktober   1935    krijgt   het   zijn   zijn   woonfunctie terug:   Harm   verkoopt   de   grond   van   zijn   oude   woonadres   voor   ƒ500,-   aan   schoenmaker Wubbe   Wever   (bron   RHC   GrA   120-160-…) .   Op   5   november   1935   leent   Wubbe   ƒ1800   van   landbouwer Wollerich   uit   Stadskanaal.   Wubbe   geeft   zijn   erf   en   huis,   dat   dan   nog   gebouwd   moet   worden, als onderpand. Wordt vervolgd…..  Musselweg 39 Zandtangerweg 1 b/c Zandtangerweg 6 naar andere adressen aan de Zandtangerweg
Schoenmaker    Wubbe    Wever achter de naaimachine
v.l.n.r. Gerrit Wever, Wubbe Wever, Leentje Wever, Baukje Schuurman en Jan Wever (collectie Gerrit Wever Stadskanaal)
v.l.n.r. Trientje Wever, Leentje Wever, moeder Baukje Schuurman, Gerrit Wever en Jan Wever (collectie Gerrit Wever Stadskanaal)
Boven   en   onder   de   verkoopakte uit   1827   van   het   “stukje   grond” van   Elze   aan   zijn   broer   Meeme (bron RHC GrA T121-25-83)
Perceel        M711        was        de woonplek   van   Meeme   en   Alke. Het    was    één    van    de    eerste huizen    in    Mussel    (bron     RHC     GrA kadasterviewer)
een    (overgetypt)    overzicht    van de    roerende    goederen    op    de inventarislijst,   opgemaakt   na   het overlijden van Wubbe in 1853
Home Home Home
Dorp Dorp Dorp
Contact Contact Contact