Mussel, zijn vroegere inwoners, hun leven & hun huizen             
versie november 2018
klik op de afbeeldingen voor een vergroting
Zandtangerweg 4
Het   verhaal   van   Zandtangerweg   4   begint   niet   in   Mussel   maar   in   Onstwedde.   Op   28   december 1824   verkopen   Meeme   Wubbes   Folker(t)s   en   Alke   Hilverts   Huiting   hun   huis,   “Erve   Rijckes   I”,     voor   ƒ200.   Een   stuk   bouwland   van   50   roe   gaat   weg   voor   ƒ220.   Koper   is   Geert   Hilverts   Hoiting     (bron   “Westerwolders   en   hun   woningbezit”,   deel   4) .   Erve   Rijckes   I   was   gelegen   achter   Dorpsstraat   46.      Op   5   juni 1826,   bij   de   verkoop   van   een   resterend   stuk   grond   in   Onstwedde   (voor   ƒ70),   woont   Meeme   al in   Mussel.   Waar?   Weten   we   (nog)   niet,   want   hij   heeft   dan   nog   niets   in   Mussel   gekocht.   Het   is te   verwachten   dat   hij   een   onderkomen   had   op   de   grond   van   zijn   broer   Elze   in   Mussel.      Op   17 mei   1827   koopt   Meeme   dat   stuk   grond   voor   ƒ368,-.      Het   is   dan   nog   “meestal   woest   en   nog dagelijks   ontgonnende”   (bron:   RHC   GrA   121-25-83) .   Bij   de   start   van   het   kadaster   in   1829   woont   het gezin   van   Meeme   op   het   adres   dat   we   nu   kennen   als   Zandtangerweg   4.   Het   was   één   van   de vijf   eerste   huizen   van   Mussel.   Stel   je   er   niet   teveel   van   voor;   misschien   was   het   niet   meer   dan een   plaggenhut.   Wat   heeft   de   man   bezield?   Hij   had   een   boerderij      met   landbouwgrond   onder de   “Clockeslag   van   Onstwedde”.   Waarom   verruilt   hij   die,   voor   waarschijnlijk   een   hut,   midden   in de wildernis op een kaal stuk heide in Mussel, waar dan nog geen aardappel wilde groeien? Het   “grondgebied”   van   Meeme   loopt   vanaf   de   grens   met   Musselweg   29,   evenwijdig   aan   de Zandtangerweg,   tot   voorbij   de   Mussel A.      Nu,   bijna   twee   eeuwen   later,   wonen   er   in   Mussel   nog steeds tientallen nakomelingen van  Meeme met de achternaam Folkers! Binnen   drie   jaar   na   aankoop   van   zijn   stuk   grond,   komt   Meeme   te   overlijden.   De   26-jarige     Wubbe,   oudste   zoon,   neemt   het   beheer   van   de   boerderij   op   zich,   maar   is   niet   de   eigenaar;   de zeven   nog   levende   kinderen   krijgen   allen   een   evenredig   aandeel   in   de   boerderij.   Op   2   juni 1840   neemt   Wubbe   het   aandeel   van   zijn   zus   Harmanna   over   voor   ƒ250,-   (bron   RHC   GrA   122-84-118) . Daarmee is Wubbe dus voor 2/7 deel aandeelhouder in de boerderij en alles wat er bij hoort. Op   30   april   1845,   trouwt   Wubbe.   Acht   jaar   later   komt   ook   Wubbe   te   overlijden.   Van   zijn   vier kinderen is alleen Meeme dan nog in leven. Na   het   overlijden   van   Wubbe   in   december   1853,   zit   zijn   vrouw Albertien   op   27   augustus   1854 bij   de   notaris   voor   een   inventarisatie   van   de   bezittingen.   Haar   zwager,   Roelf   Meemes   Folkers, is   daarbij   aanwezig   als   toeziend   voogd   over   haar   nog   enig   levend   kind,   de   twee-jarige   Meeme. Ook    een    andere    zwager,    Harm    Meemes    Folkers,    is    aanwezig.    Hij    heeft    de    bezittingen getaxeerd.   Om   een   inkijk   te   geven   in   de   roerende   bezittingen   van   een   gezin   uit   die   periode zijn    de    aantekeningen    van    Harm    getranscribeerd    weergegeven    in    de    kantlijn.    Bij    de eigendomsbewijzen   lezen   we   dat   Wubbe,   naast   het   2/7   deel,   ook   nog   2/41   aandelen   heeft verkregen door vererving en aankoop (bron RHC GrA 119-6-122) . Albertien,   de   weduwe   van   Wubbe,   trouwt   op   17   maart   1855   met   buurman   Hendrik   van   der Heide   en   trekt   bij   hem   in   op   Musselweg   49 .      Elze,   de   jongste   broer   van   Wubbe,   neemt   het beheer   van   de   boerderij   op   zich   maar   is   daarmee   geen   eigenaar.   Geleidelijk   aan   weet   hij   dat wel   te   worden.   Op   31   januari   1856    neemt   hij   voor   ƒ300   het   deel   van   broer   Roelf   over   (bron   RHC GrA   2207-6100-6) .   Drie   jaar   later,   op   23   april   1859 ,   koopt   Elze   de   rest   uit   en   krijgt   hij   de   boerderij voor het volle deel in eigendom (bron RHC GrA T2207-6131-50) . Na    het    overlijden    van    Aaltje    Steffens    Bakker    ,    en    ook    na    het    overlijden    van    Jantje Kloppenburg,      vindt   er   geen   boedelscheiding   plaats.   Jaren   later,   op   16   februari   1906 ,   wordt het   bezit   alsnog   verdeelt.   Het   is   voor   de   notaris   een   hele   rekensom,   want   de   kinderen   uit   het eerste   huwelijk   hebben   recht   op   een   groter   deel   dan   de   kinderen   uit   het   tweede   huwelijk.   Ook het   aandeel   van   Geert,   overleden   in   1891,   moet   nog   apart   worden   verdeeld   over   zijn   volle   zus en   broers,   maar   ook   nog   weer   voor   een   kleiner   deel   aan   zijn   halfbroers   en   -zus.   Omwille   van de   leesbaarheid   vergeten   we   de   details   en   beperken   we   ons   tot   het   boerenbedrijf.   Naast   de onroerende   goederen   (waarde   ƒ2150,-)   zijn   er   twee   koeien,   zes   varkens   en   elf   kippen.   Harm Folkers   jr,   *1879   boedelt   zijn   familie   uit   en   wordt   de   nieuwe   eigenaar   van   het   geheel   (bron   RHC   GrA 120-48-1290). Op   6   maart   1908   verkoopt   hij   een   gedeelte   van   zijn   grondstuk   op   de   hoek   van   Musselweg   en Zandtangerweg.   Koper   is   zijn   buurman,   kastelein   Jan   Scheper,   voor   ƒ1000,-      (bron   RHC   GrA   120-54- 2206).     Musselweg    39         is    daarmee    een    feit.    Harm    jr.    woont    bij    de    verkoop    nog    aan    de Zandtangerweg,   maar      snel   daarna   besluit   hij   om   een   nieuw   onderkomen   te   bouwen   op   de kop   van   het   perceel,   op   Musselweg   33 .      De   boerderij   aan   de   Zandtangerweg   gaat   tegen   de vlakte.   Op   16   november   1911   is   er   voor   het   eerst   op   de   gevonden   kadastertekeningen zichtbaar      dat   de   boerderij   aan   de   Zandtangerweg   is   verdwenen.   Het   land   is   omgeploegd   en gevoegd bij het landbouw-areaal. Toch   blijft   het   geen   landbouwgrond.   O p   19   oktober   1935    krijgt   het   zijn   woonfunctie   terug: Harm   verkoopt   de   grond   van   zijn   oude   woonadres   voor   ƒ500,-   aan   schoenmaker   Wubbe Wever   (bron   RHC   GrA   120-160) .   Op   5   november   1935   leent   Wubbe   ƒ1800   van   landbouwer   Wollerich uit    Stadskanaal.    Wubbe    geeft    zijn    erf    en    huis,    dat    dan    nog    gebouwd    moet    worden,    als onderpand (bron RHC GrA 120-161-) . Wubbe   Wever   heeft   er   maar   kort   gewoond.   Nog   geen   vijf   jaar   na   de   aankoop   van   de   grond komt   hij   te   overlijden.   Het   lukt   de   familie   waarschijnlijk   niet   om   de   hypotheeklasten   te   dragen, want    op    3    oktober    1951     wordt    het    huis    op    last    van    Wollerich    bij    opbod    verkocht.    De plaatselijke Coöperatieve Boerenleenbank koopt het huis voor ƒ11100 (bron RHC GrA OZ4-1049-034-WST) . Een   veelvoud   van   het   oorspronkelijk   hypotheekbedrag.   De   familie   Wever   woont   dan   nog   in   het huis.   Later   wordt   het   huis   bewoond   door   A.Volders;   we   zoeken   nog   uit   wie   dit   geweest   kan zijn. De   bank   heeft   het   huis   tien   jaar   in   bezit.   Op   2   februari   1961       verkopen   ze   het   bij   opbod. Hendrik Hoitzing van Musselweg 87 is met ƒ19500 de hoogste bieder (bron:RHC GrA OZ4-1160-054-WST . Wordt vervolgd…..   Zandtangerweg 1 b/c Zandtangerweg 5 Zandtangerweg 1 en hoger
Schoenmaker    Wubbe    Wever achter de naaimachine
v.l.n.r. Gerrit Wever, Wubbe Wever, Leentje Wever, Baukje Schuurman en Jan Wever (collectie Gerrit Wever Stadskanaal)
v.l.n.r. Trientje Wever, Leentje Wever, moeder Baukje Schuurman, Gerrit Wever en Jan Wever (collectie Gerrit Wever Stadskanaal)
Boven   en   onder   de   verkoopakte uit   1827   van   het   “stukje   grond” van   Elze   aan   zijn   broer   Meeme (bron RHC GrA T121-25-83)
Perceel        M711        was        de woonplek   van   Meeme   en   Alke. Het    was    één    van    de    eerste huizen    in    Mussel    (bron     RHC     GrA kadasterviewer)
een    (overgetypt)    overzicht    van de    roerende    goederen    op    de inventarislijst,   opgemaakt   na   het overlijden van Wubbe in 1853
Home Home Home
Dorp Dorp Dorp
Contact Contact Contact