Mussel, zijn vroegere inwoners, hun leven & hun huizen
versie november 2018
klik op de afbeeldingen voor een vergroting
Zandtangerweg 4
Het verhaal van Zandtangerweg 4 begint niet in Mussel maar in Onstwedde. Op 28 december 1824 verkopen Meeme Wubbes Folker(t)s en Alke Hilverts Huiting hun huis, “Erve Rijckes I”, voor ƒ200. Een stuk bouwland van 50 roe gaat weg voor ƒ220. Koper is Geert Hilverts Hoiting (bron “Westerwolders en hun woningbezit”, deel 4) . Erve Rijckes I was gelegen achter Dorpsstraat 46. Op 5 juni 1826, bij de verkoop van een resterend stuk grond in Onstwedde (voor ƒ70), woont Meeme al in Mussel. Waar? Weten we (nog) niet, want hij heeft dan nog niets in Mussel gekocht. Het is te verwachten dat hij een onderkomen had op de grond van zijn broer Elze in Mussel. Op 17 mei 1827 koopt Meeme dat stuk grond voor ƒ368,-. Het is dan nog “meestal woest en nog dagelijks ontgonnende” (bron: RHC GrA 121-25-83) . Bij de start van het kadaster in 1829 woont het gezin van Meeme op het adres dat we nu kennen als Zandtangerweg 4. Het was één van de vijf eerste huizen van Mussel. Stel je er niet teveel van voor; misschien was het niet meer dan een plaggenhut. Wat heeft de man bezield? Hij had een boerderij met landbouwgrond onder de “Clockeslag van Onstwedde”. Waarom verruilt hij die, voor waarschijnlijk een hut, midden in de wildernis op een kaal stuk heide in Mussel, waar dan nog geen aardappel wilde groeien? Het “grondgebied” van Meeme loopt vanaf de grens met Musselweg 29, evenwijdig aan de Zandtangerweg, tot voorbij de Mussel A. Nu, bijna twee eeuwen later, wonen er in Mussel nog steeds tientallen nakomelingen van Meeme met de achternaam Folkers! Binnen drie jaar na aankoop van zijn stuk grond, komt Meeme te overlijden. De 26-jarige Wubbe, oudste zoon, neemt het beheer van de boerderij op zich, maar is niet de eigenaar; de zeven nog levende kinderen krijgen allen een evenredig aandeel in de boerderij. Op 2 juni 1840 neemt Wubbe het aandeel van zijn zus Harmanna over voor ƒ250,- (bron RHC GrA 122-84-118) . Daarmee is Wubbe dus voor 2/7 deel aandeelhouder in de boerderij en alles wat er bij hoort. Op 30 april 1845, trouwt Wubbe. Acht jaar later komt ook Wubbe te overlijden. Van zijn vier kinderen is alleen Meeme dan nog in leven. Na het overlijden van Wubbe in december 1853, zit zijn vrouw Albertien op 27 augustus 1854 bij de notaris voor een inventarisatie van de bezittingen. Haar zwager, Roelf Meemes Folkers, is daarbij aanwezig als toeziend voogd over haar nog enig levend kind, de twee-jarige Meeme. Ook een andere zwager, Harm Meemes Folkers, is aanwezig. Hij heeft de bezittingen getaxeerd. Om een inkijk te geven in de roerende bezittingen van een gezin uit die periode zijn de aantekeningen van Harm getranscribeerd weergegeven in de kantlijn. Bij de eigendomsbewijzen lezen we dat Wubbe, naast het 2/7 deel, ook nog 2/41 aandelen heeft verkregen door vererving en aankoop (bron RHC GrA 119-6-122) . Albertien, de weduwe van Wubbe, trouwt op 17 maart 1855 met buurman Hendrik van der Heide en trekt bij hem in op Musselweg 49 . Elze, de jongste broer van Wubbe, neemt het beheer van de boerderij op zich maar is daarmee geen eigenaar. Geleidelijk aan weet hij dat wel te worden. Op 31 januari 1856 neemt hij voor ƒ300 het deel van broer Roelf over (bron RHC GrA 2207-6100-6) . Drie jaar later, op 23 april 1859 , koopt Elze de rest uit en krijgt hij de boerderij voor het volle deel in eigendom (bron RHC GrA T2207-6131-50) . Na het overlijden van Aaltje Steffens Bakker , en ook na het overlijden van Jantje Kloppenburg, vindt er geen boedelscheiding plaats. Jaren later, op 16 februari 1906 , wordt het bezit alsnog verdeelt. Het is voor de notaris een hele rekensom, want de kinderen uit het eerste huwelijk hebben recht op een groter deel dan de kinderen uit het tweede huwelijk. Ook het aandeel van Geert, overleden in 1891, moet nog apart worden verdeeld over zijn volle zus en broers, maar ook nog weer voor een kleiner deel aan zijn halfbroers en -zus. Omwille van de leesbaarheid vergeten we de details en beperken we ons tot het boerenbedrijf. Naast de onroerende goederen (waarde ƒ2150,-) zijn er twee koeien, zes varkens en elf kippen. Harm Folkers jr, *1879 boedelt zijn familie uit en wordt de nieuwe eigenaar van het geheel (bron RHC GrA 120-48-1290). Op 6 maart 1908 verkoopt hij een gedeelte van zijn grondstuk op de hoek van Musselweg en Zandtangerweg. Koper is zijn buurman, kastelein Jan Scheper, voor ƒ1000,- (bron RHC GrA 120-54- 2206). Musselweg 39 is daarmee een feit. Harm jr. woont bij de verkoop nog aan de Zandtangerweg, maar snel daarna besluit hij om een nieuw onderkomen te bouwen op de kop van het perceel, op Musselweg 33 . De boerderij aan de Zandtangerweg gaat tegen de vlakte. Op 16 november 1911 is er voor het eerst op de gevonden kadastertekeningen zichtbaar dat de boerderij aan de Zandtangerweg is verdwenen. Het land is omgeploegd en gevoegd bij het landbouw-areaal. Toch blijft het geen landbouwgrond. O p 31 oktober 1935 krijgt het zijn woonfunctie terug: Harm verkoopt de grond van zijn oude woonadres voor ƒ500,- aan schoenmaker Wubbe Wever (bron RHC GrA 120-160-339) . Op 5 november 1935 leent Wubbe ƒ1800 van landbouwer Wollerich uit Stadskanaal. Wubbe geeft zijn erf en huis, dat dan nog gebouwd moet worden, als onderpand (bron RHC GrA 120-161-349) . Wubbe Wever heeft er maar kort gewoond. Nog geen vijf jaar na de aankoop van de grond komt hij te overlijden. Het lukt de familie waarschijnlijk niet om de hypotheeklasten te dragen, want op 3 oktober 1951 wordt het huis op last van Wollerich bij opbod verkocht. De plaatselijke Coöperatieve Boerenleenbank koopt het huis voor ƒ11100 (bron RHC GrA OZ4-1049-034-WST) . Een veelvoud van het oorspronkelijk hypotheekbedrag. De familie Wever woont dan nog in het huis. Later wordt het huis bewoond door A.Volders; we zoeken nog uit wie dit geweest kan zijn. De bank heeft het huis tien jaar in bezit. Op 2 februari 1961 verkopen ze het bij opbod. Hendrik Hoitzing van Musselweg 87 is met ƒ19500 de hoogste bieder (bron:RHC GrA OZ4-1160-054-WST . Wordt vervolgd….. Zandtangerweg 1 b/c Zandtangerweg 5 Zandtangerweg 1 en hoger
Schoenmaker Wubbe Wever achter de naaimachine
v.l.n.r. Gerrit Wever, Wubbe Wever, Leentje Wever, Baukje Schuurman en Jan Wever (collectie Gerrit Wever Stadskanaal)
v.l.n.r. Trientje Wever, Leentje Wever, moeder Baukje Schuurman, Gerrit Wever en Jan Wever (collectie Gerrit Wever Stadskanaal)
Boven en onder de verkoopakte uit 1827 van het “stukje grond” van Elze aan zijn broer Meeme (bron RHC GrA T121-25-83)
Perceel M711 was de woonplek van Meeme en Alke. Het was één van de eerste huizen in Mussel (bron RHC GrA kadasterviewer)
een (overgetypt) overzicht van de roerende goederen op de inventarislijst, opgemaakt na het overlijden van Wubbe in 1853
Home Home Home
Dorp Dorp Dorp
Contact Contact Contact